Wymagania kwalifikacyjne nauczycieli w obliczu nowych przepisów

W dniu 29 listopada 2018 roku Prezydent podpisał ustawę z dnia 22 listopada 2018 roku o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw. Oznacza to, że od 1 września 2019 roku przyjdzie nam zmierzyć się z zupełnie nową rzeczywistością oświatową. Zmiany dotyczyć będą zarówno uczniów, jak i nauczycieli. Resort edukacji, uwzględniając postulaty środowisk oświatowych, przygotował szereg istotnych modyfikacji w zakresie zasad awansu zawodowego nauczyciela, wymagań kwalifikacyjnych nauczycieli, przygotowania pedagogicznego, organizacji pracy jednostki oświatowej i opiniowania arkuszy organizacyjnych. Niniejsza ustawa wprowadza nowe rozwiązania, które dotyczą m.in.: wprowadzenia obowiązkowych szkoleń branżowych dla nauczycieli kształcenia zawodowego, ujednolicenia pensum nauczycieli praktycznej nauki zawodu i umożliwienia awansu zawodowego nauczycielom języka polskiego, historii, geografii, kultury polskiej oraz innych przedmiotów nauczanych w języku polskim w szkołach funkcjonujących w systemach oświaty innych państw lub innych formach przez organizacje społeczne zarejestrowane za granicą.

Ocena pracy nauczycieli – jakie są najistotniejsze zmiany i ich konsekwencja dla działań dyrektora?

Z dniem 1 stycznia 2019 roku weszła w życie nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej dotyczącego oceniania nauczycieli. Zmiany obejmują likwidację regulaminów oceny pracy nauczyciela oraz wskaźników odnoszących się do poziomu spełniania kryteriów oceny. Nowe przepisy dopuszczą też możliwość zatrudniania niektórych pedagogów na umowy cywilnoprawne. Ponadto, cykliczna ocena pracy nauczyciela będzie dokonywana co pięć lat od dnia uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego, mianowanego i dyplomowanego.

Zasady awansu zawodowego nauczyciela – możliwość skrócenia i wydłużenia ścieżki awansu

Od 1 września 2019 roku w prawie oświatowym funkcjonuje pięciostopniowa skala oceniania nauczycieli. Dodano do niej ocenę bardzo dobrą, aby najwyższą notę otrzymywali tylko zasłużeni nauczyciele. Jeżeli osiągnęli najwyższy stopień awansu – to właśnie im należeć się będzie dodatek do pensji. Dodatkowo nauczyciel z wysoką notą ma możliwość skrócenia ścieżki awansu zawodowego.

Warto w tym miejscu podkreślić, że choć zmodyfikowano przepisy dotyczące częstotliwości przeprowadzania oceny pracy nauczyciela, to jednak zmianom nie uległ okres, na który wyróżnieni pedagodzy otrzymywać będą dodatek za swoją pracę. W konsekwencji, oceny pracy nauczyciela trzeba dokonać w terminie:

  • Do 31 sierpnia 2023 roku w przypadku nauczyciela kontraktowego i mianowanego, a jeżeli w tym czasie rozpocznie on staż na kolejny stopień awansu zawodowego, oceny pracy nauczyciela na nowych zasadach dokonuje się dopiero po zakończeniu stażu,
  • Do 30 czerwca 2022 roku w przypadku nauczyciela dyplomowanego.

Zgodnie z nowymi zasadami awansu zawodowego nauczyciela, powyższe terminy te nie są stosowane, jeśli nauczyciel został oceniony według starych reguł pomiędzy 1 września a 31 grudnia 2018 roku.

Aktualne zasady awansu zawodowego nauczyciela

Oprócz procedury oceniania pracy nauczyciela, wraz z początkiem roku zmianie uległy również zasady awansu zawodowego nauczyciela. Ponadto, wprowadzone zostało pensum dla nauczycieli specjalistów i obligatoryjne zatrudnianie nauczycieli na umowę o pracę. Ścieżka awansu pedagoga wydłużyła się z 10 do 15 lat, jednak jak już to zostało wyżej wspomniane – będzie można ją skrócić lub wydłużyć. Aktualne zasady awansu zawodowego nauczyciela objęły staż, następującą po nim weryfikację jakości pracy nauczyciela i właściwe postępowanie administracyjne związane z uzyskaniem wyższego stopnia zawodowego.

Wymagania kwalifikacyjne nauczycieli i przygotowanie pedagogiczne według nowych przepisów

Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 roku w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz.U. poz. 1575) związana jest z wprowadzeniem ustawą z dnia 22 listopada 2018 roku o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2245), na mocy której przekształceniu ulegają placówki kształcenia praktycznego i ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego w centra kształcenia zawodowego, zaś szkolne punkty konsultacyjne w szkoły polskie.

Resort edukacji zaproponował również nowelizację przepisów określających wymagania kwalifikacyjne nauczycieli. Od nowego roku zmianie ulegnie podstawa prawna dotycząca przygotowania pedagogicznego psychologów, terapeutów oraz osób prowadzących zajęcia rewalidacyjne, resocjalizacyjne i socjoterapeutyczne. Nowe przepisy określają wymagania kwalifikacyjne nauczycieli, potrzebne do zajmowania stanowiska nauczyciela terapeuty pedagogicznego przez osoby, które ukończyły studia wyższe na poziomie wymaganym do piastowania stanowiska nauczyciela w danym typie szkoły lub placówki, kurs kwalifikacyjny z zakresu terapii pedagogicznej i przygotowanie pedagogiczne.

Ponadto, nowelizacja rozporządzenia reguluje kwestię wymagań kwalifikacyjnych nauczycieli prowadzących zajęcia resocjalizacyjne i socjoterapeutyczne, przy uwzględnieniu indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych podopiecznych niedostosowanych społecznie lub zagrożonych niedostosowaniem społecznym.

Zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia, poprzez przygotowanie pedagogiczne należy rozumieć nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia oraz pozytywnie ocenioną praktyką pedagogiczną – w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin; w przypadku nauczycieli praktycznej nauki zawodu niezbędny wymiar zajęć z zakresu przygotowania pedagogicznego wynosi nie mniej niż 150 godzin; o posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczy dyplom ukończenia studiów lub inny dokument wydany przez uczelnię, dyplom ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli lub świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego.

Zmiany w zakresie organizacji pracy szkoły, w tym opiniowania arkuszy organizacyjnych

Z wejściem w życie nowych przepisów oświatowych wiążą się również nowe przepisy organizacji pracy szkoły i przedszkola, w tym także tworzenia i opiniowania arkuszy organizacyjnych. Obowiązująca podstawa prawna wprowadziła m.in. nowe wymagania dotyczące danych w arkuszu, a także terminów na ich opiniowanie. Należy pamiętać, że w przepisach prawa oświatowego nie występuje obowiązek opiniowania arkusza organizacyjnego przez Radę Pedagogiczną. Projekt arkusza organizacyjnego przed jego złożeniem do organu prowadzącego powinien jednak uzyskać opinię Rady Pedagogicznej, jeśli organ prowadzący tego wymaga. Żaden akt prawa oświatowego regulujący zasady przygotowania i składania arkuszy organizacyjnych nie zawiera zapisu określającego obowiązek opiniowania arkuszy organizacyjnych przez Radę Pedagogiczną, ale organy prowadzące mogą tego wymagać.

Opiniowanie arkuszy organizacyjnych – aktualna struktura arkusza organizacyjnego i zasady jego opiniowania

Jak prawidłowo i terminowo opracować harmonogram oceny pracy nauczycieli w zależności od stopnia awansu zawodowego? Jak poradzić sobie ze zmianami w wymaganiach kwalifikacyjnych nauczycieli oraz nowym opisem przygotowania pedagogicznego? Na co zwrócić uwagę podczas opiniowania arkuszy organizacyjnych? Dowiedzą się tego Państwu uczestnicząc w ogólnopolskim Kongresie dla Dyrektorów Szkół i Przedszkoli, który odbędzie się 24 maja 2019 roku w Warszawie. Uczestnicy wydarzenia poznają aktualne zasady awansu zawodowego nauczyciela i dowiedzą się, jak prawidłowo przygotować właściwą dokumentację.