Przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu i motywowanie zespołu poprzez wzmacnianie poczucia własnej wartości

Przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu pedagogów, wzmacnianie poczucia własnej wartości u nauczycieli, potrzeba zwiększania zaangażowania pracowników i motywowania zespołu to tylko niektóre z wyzwań, z którymi muszą się mierzyć współcześni dyrektorzy szkół i przedszkoli. Aby móc podjąć działania motywacyjne w ramach dostępnych możliwości, warto zapoznać się z psychosomatycznymi czynnikami powodującymi wypalenie zawodowe.

Wzmacnianie poczucia własnej wartości jako jedna z metod przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu

Syndrom wypalenia zawodowego to odpowiedź organizmu na chroniczny stres, występujący wskutek przepracowania. Pierwsze jego objawy to brak satysfakcji wynikającej z pracy, ciągłe uczucie zmęczenia, zaburzenia snu, migrenowe bóle głowy i spadek odporności. Symptomy u każdego pracownika mogą manifestować się w inny sposób, jednak większość osób dotkniętych wypaleniem zawodowym boryka się z niechęcią do wykonywanego zajęcia, które niegdyś sprawiało przyjemność. Pracownik chcący przeciwdziałać wypaleniu zawodowemu powinien rozpocząć od odnalezienia równowagi między życiem prywatnym a zawodowym, bowiem osoby zmagające się z tym syndromem często są przeciążone obowiązkami zawodowymi i nadmiernymi wymaganiami nałożonymi przez pracodawcę. Warto w tym miejscu podkreślić, iż wypalenia zawodowego nie można utożsamiać z pracoholizmem, jednak część osób dotkniętych tym syndromem w przeszłości borykała się z uzależnieniem od pracy. Psycholodzy zwracają też uwagę na potrzebę wzmacniania poczucia własnej wartości u osób nieotrzymujących wsparcia ze strony przełożonego i współpracowników, pozbawionych autonomii, napotykających ograniczenia organizacyjne czy narażonych na konflikty interpersonalne.

Motywowanie zespołu i wzmacnianie zaangażowania pracowników

Co dyrektor jednostki oświatowej może uczynić w celu przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu pedagogów, wzmocnienia poczucia własnej wartości nauczycieli pozbawionych zasobów, zwiększenia zaangażowania pracowników odczuwających emocjonalne wyczerpanie i motywowania zespołu? Przede wszystkim należy prowadzić politykę, która niweluje ryzyko wystąpienia wypalenia zawodowego, a więc zmniejszyć wymagania stanowiące obciążenie dla personelu placówki oświatowej, przy jednoczesnym zwiększeniu tych będących wyzwaniem zawodowym. Dyrektor chcący wpływać na zaangażowanie pracowników powinien budować przekonanie nauczycieli o ich własnej skuteczności. Osoby wierzące w swoją sprawczość i przekonane, że są w stanie osiągnąć zaplanowany cel, lepiej radzą sobie z napotykanymi trudnościami i sytuacjami stresowymi. Efektywne motywowanie zespołu i zwiększanie zaangażowania pracowników umożliwia również kształtowanie atmosfery wsparcia w miejscu pracy. Dla pracowników ważny jest nie tylko fakt otrzymania pomocy ze strony przełożonego czy współpracowników, ale i sama świadomość, że wsparcie jest dostępne, jeśli zajdzie taka potrzeba. Ponadto, w celu przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu nauczycieli, dyrektor powinien wzmacniać potrzebę kształcenia się kadry pedagogicznej oraz motywować zespół do podnoszenia kwalifikacji i osiągania kolejnych stopni awansu zawodowego.

Jak dyrektor jednostki oświatowej może zwiększyć zaangażowanie pracowników i wzmacniać poczucie własnej wartości u osób narażonych na wypalenie zawodowe?

Zagadnienia związane z efektywnym podsumowaniem nadzoru pedagogicznego, motywowaniem zespołu i wzmacnianiem zaangażowania pracowników zostaną przedstawione podczas ogólnopolskiego Kongresu dla Dyrektorów Szkół i Przedszkoli, który odbędzie się 24 maja 2019 roku w Warszawie. Uczestnicy wydarzenia poznają najnowsze zmiany prawne w oświacie i ich wpływ na funkcjonowanie szkoły i przedszkola oraz przekonają się, że wzmacnianie poczucia własnej wartości to jedna z metod przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu. Ponadto, prelegenci wyjaśnią, jak trafnie formułować wnioski ze sprawowanego nadzoru zgodnie z art. 69 ust. 7 ustawy Prawo oświatowe, i § 24 rozporządzenia w sprawie nadzoru pedagogicznego.

Prawo oświatowe a podsumowanie nadzoru pedagogicznego

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 7 ustawy Prawo oświatowe, dyrektor szkoły lub placówki przedstawia radzie pedagogicznej, nie rzadziej niż dwa razy w roku szkolnym, ogólne wnioski wynikające ze sprawowanego nadzoru pedagogicznego oraz informacje o działalności szkoły. Z kolei w myśl § 24 rozporządzenia w sprawie nadzoru pedagogicznego, dyrektor szkoły lub placówki, w terminie do dnia 31 sierpnia, przedstawia na zebraniu rady pedagogicznej, a w przypadku szkoły lub placówki, w której nie tworzy się rady pedagogicznej – na zebraniu z udziałem nauczycieli i osób niebędących nauczycielami, które realizują zadania statutowe szkoły lub placówki, wyniki i wnioski ze sprawowanego nadzoru pedagogicznego. Ustawodawca formując powyższe przepisy kładzie duży nacisk na efektywność nadzoru pedagogicznego, którego nadrzędnym celem jest doskonalenie pracy placówek oświatowych.

Najnowsze zmiany prawne w oświacie w zakresie organizacji pracy szkoły

Przygotowując się do zmian prawnych w oświacie, warto zwrócić uwagę na dobre praktyki w zakresie opracowywania podsumowania nadzoru pedagogicznego oraz formułowania wniosków dotyczących prowadzonych ewaluacji, kontroli, monitorowania i wspomagania. Aby prawidłowo sporządzić podsumowanie nadzoru pedagogicznego, należy odwołać się do planu nadzoru pedagogicznego przyjętego na dany rok szkolny i uwzględnić wszystkie formy nadzoru, które zostały sformułowane w art. 55 ustawy Prawo oświatowe. Zadania dyrektora szkoły lub placówki, w tym obowiązek sprawowania nadzoru pedagogicznego, zostały z kolei sformułowane w art. 68 ustawy Prawo oświatowe.

Zmiany prawne w oświacie w sprawie nadzoru pedagogicznego

Jak podaje Ewa Norkowska – specjalista w zakresie zarządzania oświatą, nadzoru pedagogicznego i prawa oświatowego – dyrektor oraz pozostali nauczyciele zajmujący stanowiska kierownicze w szkole lub placówce oświatowej sprawują nadzór pedagogiczny wobec nauczycieli zatrudnionych w tych szkołach i placówkach, a w szkołach i placówkach prowadzących kształcenie zawodowe oraz u pracodawców, u których jest organizowana praktyczna nauka zawodu – także w stosunku do instruktorów praktycznej nauki zawodu. Oznacza to, że funkcje nadzorcze dyrektor powinien realizować współdziałając z nauczycielami. Ewa Norkowska pisząc o najnowszych zmianach prawnych w oświacie podkreśla, że w rozporządzeniu w sprawie nadzoru pedagogicznego doprecyzowano przepisy dotyczące nadzoru pedagogicznego dyrektora szkoły, w tym szczegółowe warunki i tryb jego sprawowania oraz formy nadzoru pedagogicznego. Jest on realizowany przez dyrektora w trybie działań planowych lub doraźnych wynikających z potrzeb szkoły lub placówki. 

Aktualne zmiany prawne w oświacie i ich wpływ na funkcjonowanie szkoły

Maria Pecyna – wieloletni wizytator Kuratorium Oświaty w Legnicy i główny specjalista ds. oświaty w Urzędzie Miasta Legnicy, dodaje, że wprowadzone zmiany w ustawie Prawo oświatowe, ustawie o systemie oświaty oraz w innych ustawach odnoszą się w szczególności do następujących obszarów oświaty:

  • Kształcenia zawodowego w zakresie klasyfikacji zawodów, finansowaniu szkół zawodowych, praktycznej nauki zawodu, w tym kształcenia młodocianych – we współpracy z pracodawcami,
  • Egzaminów zawodowych,
  • Warunków organizacji opieki stomatologicznej i stołówek w szkole,
  • Korzystania z wychowania przedszkolnego,
  • Awansu zawodowego uwzględniającego nauczycieli polonijnych,
  • Kształcenia w szkole artystycznej.

Wszystkie wyżej wspomniane zmiany prawne w oświacie zostaną dokładnie omówione podczas ogólnopolskiego Kongresu dla Dyrektorów Szkół i Przedszkoli, na który już dziś Państwa serdecznie zapraszamy.